LEDs
Er zitten meerdere kanten aan het onderwerp LEDs. Om te beginnen een paar feiten. Led is een moderne vorm van verlichting, zonder ouderwetse gloeidraad. Leds worden dan ook nauwelijks warm. Als er veel leds bij elkaar zijn, zoals in een rood-lichtpaneel, kunnen al die kleine beetjes warmte wel voor warmte zorgen, een aangename warmte. 

Leds kennen we ook uit de moderne versie van de gloeilamp. Zo’n niet-gloeilamp is een van de vormen van led, waar terecht veel kritiek op is. Die heeft ermee te maken dat deze laten we zeggen moderne gloeilampen helder wit of gelig licht afgeven, maar niet het glooiende spectrum hebben van de ouderwetse gloeilamp. 

In de ouderwetse gloeilamp gloeit een draad. Lijkt een relikwie uit de verleden tijd, maar Daan de Wit, oprichter van Sunsbest, is in zijn huis de led-gloeilampen aan het vervangen door ouderwetse gloeilampen. Waarom? Gloeiende gloeilampen leveren warmte op, wat prettig is in de winter, en ook licht. Aan het licht is niet bijzonder veel te zien – licht is licht, toch? Nou nee, want als je het licht bekijkt met een spectrummeter, zie je een mooie glooiend spectrum, met een groot deel van de kleuren van de regenboog. Ons oog vertaalt dat naar helder licht en ons lichaam ervaart het als prettig. Een ledlamp echter heeft een ander profiel.

Bekijk je een ledlamp met een spectrometer dan zie je een duidelijke piek bij de kleur blauw. Relatief veel blauw in het licht dus en relatief weinig rood. Terwijl rood zo belangrijk is, ook een glooiend spectrum belangrijk is, iets dat we terugzien in natuurlijk licht. Vergeet niet, we zijn uiteindelijk natuurwezens. Heel moderne natuurwezens natuurlijk, sprekend met AI met een roze koek in de hand, maar toch. De mens reageert niet goed op de blauwe piek. Veel blauw is niet goed voor het natuurlijke biologische ritme, het blauw houdt ons wakker, en zeker ook het rood is van belang. De blauwe piek is te zien als een ontwerpfout – er is rekening gehouden met het effect, namelijk wit licht voor weinig energie, zonder rekening te houden met de menselijke gezondheid.

De kritiek op de led-gloeilampen is terecht. Wat nog niet betekent dat led een probleem is. Led heeft ook mooie kanten. Led verbruikt weinig energie en als je de leds gezondmakende zonfrequenties laat uitstralen, zoals bijvoorbeeld 630 nm of 880 nm – per led dus een heel klein, maar positief en relevant deel van het spectrum – dan geef je je lichaam wat het nodig heeft.

De moderne mens komt aan de ene kant vaak zonlicht tekort, bijvoorbeeld in herfst en winter. En aan de andere kant krijgen van het verkeerde licht (denk aan de blauwe piek in het spectrum) vaak weer te veel. Daan de Wit lost dit op door in huis te kiezen voor ouderwetse gloeilampen en bijna iedere dag gebruik te maken van zijn Sunsbest-rood-lichtpaneel.